ممکنه که هر کدوم از ما به دلایل مختلف بزه دیده مستقیم یا غیرمستقیمِ جرمی واقع شیم و واسه احقاق حق خود نیاز به مراجعه به مراجع کیفری پیدا کنیم. اما میدونیم که باید به کجا مراجعه کنیم و چه کارایی رو به خاطر رسیدن به حقوق قانونی خود و ارائه شکایت کیفری انجام بدیم؟

 

در اول بحث باید نکته ای رو موردتوجه بذاریم. ازجمله مشکلاتی که همه مردم درهنگام برخورد با مسائل قانونی با اون روبرو می شن، جدا «شکایت کیفری» از «شکایت حقوقی» است. هنگامی که عملی علیه فردی رخ می ده که درنتیجه ی اون مجازاتی تعیین می شه و یعنی «جرم» واقع می شه، در این حالت بزه دیده و قربونی جرم باید به مراجع کیفری مراجعه و طرحِ شکایت کنه. مرجعی که در این حالت شکایات مراجعین رو ثبت می کنه دادسرا و کلانتریه.

اما درهنگامی که جرمی رخ نمی ده و شما فقط اختلافی حقوقی با شخص دیگری پیدا می کنین، مثل زمانی که واسه تنظیم سند نیاز به زور مالک سابق ملک واسه حضور در دفترخانه و انتقال سند ملک دارین، در این حالت دعوای شما دعوایی حقوقیه و فقط باید به دادگاهای عمومی حقوقی مراجعه کنین. واسه تشخیص اینکه دادگاه کدوم محل و منطقه، صالح به رسیدگیه حتما به مشاورین یا وکلا مراجعه کنین.

طرح شکایت کیفری و چگونگی انجام اون

شخصی که از اتفاق جرم متحمل ضرر و زیان می شه و خواسته تعقیب کیفری انجام دهنده رو داره، شاکیه. شاکی می تونه به خاطر شکایت به دادسرا یا کلانتری مراجعه کنه. مأموران کلانتری که ضابطان دادگستری هم نامیده می شن، وظیفه دارن که شکایت مراجعه کنندگان رو قبول کنن، اما عموما مراجعین رو به دادسرا برگشت میدن تا احتیاجی به ارسال دوباره ی پرونده و طولانی شدن جریان پیگیری شکایت نباشه. شما می تونین جهت تقدیم شکواییه مستقیما به دادسرا مراجعه کنین. شاکی باید به دادسرایی مراجعه کنه که جرم در بخش ی اون اتفاق افتاده؛ یعنی، دادسرای محل اتفاق جرم، صالح به رسیدگی به جرمه. طبق قانون، مقامات دادسرا که در رؤس اونا دادستان قرار داره و وظیفه ی تعقیب جرایم برعهده ی اونه، موظف هستن تا شکایتا رو در هر زمانی قبول و ثبت کنن.

شکایت کیفری و مراحل انجام اون  آموزشی

نحوه نوشتن شکواییه

شکایات در برگی تنظیم می شن که «شکواییه» نام داره. برخلاف دادخواستای حقوقی، احتیاجی نیس که شکواییه در برگهای مخصوصی که به وسیله قوه ی قضاییه تنظیم شده نوشته شه، بلکه میشه شکواییه رو در برگهای معمولی هم تنظیم کرد. اما طبق قانون، نوشتن موارد زیر الزامیه:

  1. نام و نام خانوادگی، نام پدر، سن، شغل، میزان تحصیلات، وضعیت تأهل، تابعیت، مذهب، شماره شناسنامه، شماره ملی، نشانی دقیق، در صورت ضرورت آدرس ایمیل، شماره تلفن ثابت و همراه، کدپستی شاکی
  2. موضوع شکایت، تاریخ و محل اتفاق جرم
  3. ضرر وارده به مدعی و مورد مطالبه اون
  4. دلایل ی اتفاق جرم، اسامی، مشخصات و نشانی شهود و مطلعان در صورت امکان
  5. مشخصات و نشانی مشتکی عنه یا مظنون در صورت امکان

شکایتای کیفری رو میشه بدون استفاده از وکیل مطرح کرد، اما در بعضی از جرایم، به دلیل اهمیت اونا و وجود جزئیات قانونی که بیشترً مردم عادی از اون آگاهی ندارن، حضور وکیل الزامیه؛ جرایمی که مجازات اونا مرگ، حبس ابد، قطع عضو (سرقت حدی)، نصف دیه ی کامل به بالا، حبس بیشتر از ده سال و جزای نقدی بیشتر از ۳۶ میلیونه، جزء این دسته به حساب بین.

در این بین نکته ای قابل توجه؛ جرایم به دو دسته قابل گذشت و غیرقابل گذشت تقسیم می شن. جرایم قابل گذشت جرایمی هستن که به دلیل اهمیت و اولویت حقوق خصوصی شاکی در اونا، دادستان اتفاق جرم رو بدون خواسته و شکایت شاکی، پیگیری نمی کنه و در صورت شروع به رسیدگی هم هروقت شاکی از شکایت خود صرف نظر کنه، پرونده بسته می شه. درمقابل جرایم غیرقابل گذشت جرایمی هستن که واسه شروعِ تعقیب و رسیدگی، احتیاجی به شکایت شاکی خصوصی ندارن و دادستان می تونه به محض باخبر شدن از اتفاق، رؤساً اونو پیگیری کنه.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   صندوق سرمایه گذاری مشترک چیه؟ 

حال اگه جرمی قابل گذشت باشه و شاکی دارای شرایط و وضعیت خاصی باشه، مثل اونکه جرم علیه طفل یا مجنون هستش باشه و بزه دیده فردی باشه که خود توانایی شکایت نداشته باشه، در این صورت کی باید اقدام به شکایت کنه؟

برابر قانون در مواردی که تعقیب کیفری، به شرط شکایت شاکیه و بزه دیده محجور (طفل، مجنون، سفیه) باشه، رسیدگی به جرمی که علیه اون اتفاق افتاده، بر عهده ی ولی (پدر یا جد بابایی) یا در صورت نداشتن ولی بر عهده ی قیمیه که دادگاه تعیین می کنه. اما اگه ولی یا قیم نداره یا به اونا دسترسی نیس و نصب قیم هم زمان بر و موجب ضرر باشه، یا حتی در مواردی که خود ولی یا قیم انجام دهنده جرم شده باشه؛ دادستان خود وارد عمل می شه و قیم موقتی تعیین یا خود واسه پیگیری جرم اقدام می کنه.

مراحل رسیدگی به شکایت کیفری

  1. تحقیقات مقدماتی
  2. رسیدگی در مرحله اولین
  3. رسیدگی در مرحله تجدیدنظر

پس از طرح شکایت کیفری، پرونده در دادسرا مورد رسیدگی قرار میگیره و تحقیقات مقدماتی شروع می شن، نکته ای که باید مورد توجه قرار داد اینه که حتما در مرحله دادسرا جلسه ای تشکیل نمی شه و ممکنه که دادستان و دادیار و بازپرس، دو طرف رو به طور جداگونه احضار کنن و به مدارک و دلایل ی ارائه شده رسیدگی و رؤی مورد نظر خود رو صادر کنن. اگه در این مرحله، تحقیقات مقدماتی مقام رسیدگی رو قانع کنه که جرمی هستش، در این صورت کیفرخواست به وسیله دادستان تنظیم می شه و به دادگاه صالح ارسال می شه و از این مرحله به بعد، پرونده به وسیله قاضی دادگاه مورد رسیدگی قرار میگیره. پس رسیدگی مقدماتی دادسرا فقط به خاطر جمع آوری دلایل ی مورد نیاز و رد پرونده هاییه که دلایل ی کافی ندارن و این دادگاه که باید درنهایت درمورد واقع شدن یا نشدن جرم نظر بده.

پس از ورود پرونده به مرحله دادگاه و تعیین وقت رسیدگی، جلسه ی قضاوت با حضور دو طرف تشکیل می شه. قاضی دادگاه با توجه به تحقیقات دادسرا و گزارشای ضابطین دادگستری و با اخذ اقرار دو طرف و شهادت شهود به پرونده ورود پیدا می کنه. درصورتی که قاضی دادگاه تحقیقات انجام شده به وسیله دادسرا رو ناقص بدونه یا موارد جدیدی درمورد پرونده کشف کنه، پرونده رو جهت تکمیل تحقیقات به دادسرا برگشت می ده یا خود اقدام به تکمیل تحقیقات می کنه. به جز آراء مربوط به دیه ی کمتر از یک دهم دیه ی کامل، حبس تا سه ماه، جزای نقدی تا یک میلیون تومن و شلاق تا ده ضربه، بقیه رؤیایی که به وسیله قضات صادر می شن قابل اعتراض و تجدیدنظر هستن.

در آخر باید مسئله ای رو مورد توجه قرار داد. متأسفانه در بیشتر موارد، شاهد نبود رضایت همه مردم در مراجعه به نهادهای قضایی و احقاق حق هستیم. یکی از اصلی ترین علل این نبود رضایت، ناآگاهی مراجعین از جزئیات قانونی وعدم توجه به دستوراتیه که به وسیله مقامات قضایی صادر می شن. یکی از این دستورات، مواعد و مهلت هاییه که به وسیله مقامات و مسئولین قضایی اعلام می شن. این مهلتا غیرقابل تجدید هستن؛ مهلتای ده روزه واسه رفع مشکل، مهلت بیست روزه واسه تجدیدنظر، حضور در ساعتی که پرونده مورد رسیدگی قرار میگیره و رد دادخواست در صورت نبود حضور یا تأنه و… مسائلی هستن که واسه حقوق خواندگان روشن حساب می شن، اما ممکنه که همه مردم اونا رو حمل بر بی عدالتی کنن. پس بهتره همیشه پیش از مراجعه به نهادهای قضایی با متخصصین این مشورت کنیم و از علم مشاورین و وکلا بهره ببریم.




۱

دسته‌ها: آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید