شرکت تعاونی چیه؟ تعاون از ریشه ی عون و از باب تفاعله. تعاون یعنی دو یا چند نفر، در انجام امور با همدیگه همکاری و مشارکت دارن؛ فعالیت این افراد می تونه در مورد حل مشکلات اجتماعی و اقتصادی کارساز باشه. شرکت تعاونی یکی از هفت نوع شرکتیه که قانون تجارت در مورد اونا مواردی رو اشاره کرده. در این نوشته می تونین در این باره بیشتر بخونین.

 

گرچه قانون تجارت جمهوری اسلامی ایران پذیرفته شده ۱۳۱۱ ه.ق در مورد شرکت سهامی عام و خاص و شرکت تضامنی و نسبی به طور کامل صحبت کرده، اما دور و بر شرکت تعاونی مطالب مختصری رو اشاره کرده. قانون تجارت شرکت تعاونی رو به دو نوع شرکت تعاونی تولید و شرکت تعاونی مصرف تقسیم می­ کنه. در تعریف شرکت تعاونی تولید آورده که همکاری عده­ ای از صاحبان حرفه به خاطر تولید و فروش اشیا و اجناسه. هم حالا در امور مربوط به کشاورزی، دامداری، دامپروری، پرورش و صید ماهی، شیلات، صنعت و معدن، عمران شهری و روستایی و عشایری و نظایر اون­ها این نوع شرکت تعاونی تشکیل می­ شه. اما شرکت تعاونی مصرف اینه که مقاصد خاصی رو دنبال می کنه ازجمله:

  • فروش اجناس لازمه واسه مصارف زندگی مثل این که اونا رو شرکا ایجاد کرده یا خریده باشن؛
  • تقسیم نفع و ضرر بین شرکا به نسبت خرید هر کدوم از اونا.

با مطالعه و تدقین در مبانی و وجود تشکیل مابقی شرکت ­ها و آخرش تصویب قانون شرکت­ های تعاونی در سال ۱۳۳۴ و تصویب قوانین بخش تعاون در سال ­های گذشته که در کنار بخش دولتی و خصوصی پس از پیروزی انقلاب اسلامی جایگاه ویژه­ ای پیدا، می­ توان فهمید که عنصر اصلی و پدیدآورنده ی شرکت تعاونی با اون شرکت ­ها متفاوت بوده و نشونه که جنبه ی تجاری محض در ایجاد این نوع شرکت، نقش زیادی نداره. بلکه هدف اصلی آسون کردن و سرعت دادن در جفت و جور کردن لوازم زندگی واسه مصرف­ کنندگان و از بین بردن واسطه و دلالان در این بینه.

البته به دنبال حذف واسطه ­ها و تجمع تولیدکنندگان، هزینه ­های تولیدی کاهش پیدا کرده و از فروش اجناس، منفعت بیشتری عاید می شه. با خرید اجناس و لوازم مصرفی در اندازه زیاد، جمع ­آوری اجناس که با قیمت پایین ­تری تحصیل شده­ ان و پخش اون­ها بین خواهندگان یا مصرف­ کنندگان، هزینه زندگی پایین اومده ولی سطح زندگی بالا میره.

در ماده اول در قانون شرکت­ های تعاونی پذیرفته شده ۱۱ مرداد ۱۳۳۴ شمسی شرکت تعاونی این جور بیان شده: «شرکتی که به مدت نامحدود واسه رفع احتیاجات مشترک شرکا و بهبود شرایط مادی و اجتماعی اونا تشکیل می شه».

فرق شرکت تعاونی با دیگر شکلای مختلف شرکت ­ها

شرکت تعاونی چیه و چیجوری تشکیل می شه؟  آموزشی

از آنجایی که شرکت تعاونی از دید چگونگی تشکیل و شرایط شرکا با بقیه شرکت ­ها متفاوته، قانون شرکت ­های تعاونی و به دنبال اون قوانین در رابطه به بخش تعاون، تصویب شد که به توضیح و بیان این مسائل پرداخته.

برخلاف قوانین بقیه شرکت ­ها، شرکت تعاونی تنها می ­تواند فی بین افراد حقیقی تشکیل شه و افراد حقوقی نمی­ توانند به عنوان شریک وارد این شرکت شن.

از قوانین دیگر حاکم بر این نوع شرکت اینه که در شرکت­ های تعاونی تولید، تنها عده­ ای از ارباب حرف که حرف ه­ای واحد دارن می ­توانند در شرکت، شریک شن اما در عمل این طور نیس و بخاطر این قانون شرکت­ های تعاونی در بند الف ماده ۳ اشاره کرده که «عضویت شرکت تعاونی واسه عموم افراد دارای شرایطی که در اساسنامه ی شرکت قید گردیده با تصویب هیئت مدیره شرکت آزاده».

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   ۱۱ نشونه واسه پایان رابطه عاطفی که بهتره بدونین

طبق تعریف قانون تجارت، شرکای شرکت­ های تعاونی باید خودشون در شرکت فعالیت کنن؛ «شرکا مشاغل خود رو واسه تولید و فروش اشیا یا اجناس به کار می برن». این در حالیه که در دیگر شرکت­ ها، شرکا می ­توانند تنها در شرکت سرمایه­ گذاری کنن و به دنبال اون شریک شن ولی موظف به فعالیت در شرکت نیستن. در شرکت تعاونی مصرف هم بیشتر کسائی که در سطوح طبقاتی و اجتماعی برابر و مشابهی هستن، عضویت می­ یابند.

طبق قانون شرکت­ های تعاونی، تقسیم سود در این نوع شرکت به این صورته که هم بهره هر سهم به شکل جدا از هم در آخر سال مالی پرداخت می شه و هم منافع رو به نسبت خرید هر کدوم از شرکا تقسیم می کنن.

تشکیل و اداره شرکت تعاونی

ماده ۱۹۳ قانون تجارت بیان می ­کنه که تشکیل شرکت تعاونی مثل تولید و مصرف ممکنه برابر اصول شرکت سهامی یا برطبق مقررات مخصوصی باشه که با تراضی شرکا ترتیب داده شده. همونجوریکه بیان شده شرکت تعاونی از حیث نوع شرکتی می­ تواند به شکل شرکت سهامی عام که سهام اون واسه عموم عرضه می ­شه یا سهامی خاص که سهام اون واسه عده ی محدودی منتشر می شه، تشکیل شه که هرکدام باید از قوانین حاکم بر خود پیروی کنه.

گرچه در شرکتای سهامی کمه کم میزان سرمایه و کمه کم تعداد شرکا معینه اما در شرکتای تعاونی تعداد شرکا و سرمایه شرکت، متغیر و نامحدوده. بخاطر این شرکا به آسونی می تونن سهام خود رو بین اعضا معامله کنن و محدودیتی از این حیث وجود نداره و هرکی بدون نیاز به برگزاری مجمع عمومی فوق العاده و تصمیم ­گیری دور و بر افزایش این سرمایه می­ تواند یک یا چند سهم از شرکت تعاونی رو بخره.

در مورد قسمت گذشته، که تشکیل شرکت رو طبق «مقررات مخصوص که طبق تراضی شرکا باشه» پذیرفتهه، باید یادآوری کرد که این مقررات نباید مخالف با قانون شرکت­ های تعاونی پذیرفته شده ۱۳۳۴ و دیگر قوانین در رابطه باشه.

واسه تشکیل شرکت­ های تعاونی باید کمه کم ثلث سرمایه نقدا پرداخت شه و دو ثلث باقی مونده باید از طرف مؤسسین تعهد شه­. اگه در اساسنامه پیش­ بینی شده باشه درصوت نبود پرداخت مابقی سرمایه به وسیله تعهدکنندگان، می ­توان قسمت پرداخت شده رو جزو سرمایه شرکت به حساب آورد. در هر حال موقع تأسیس شرکت باید یک سوم از سرمایه پرداخت شده و اگه آورده غیرنقدی باشه باید به وسیله اعضا تقویم (یعنی برابر پولی اون مشخص شه) و تسلیم شه.

شرکت تعاونی چیه و چیجوری تشکیل می شه؟  آموزشی

تعداد سهامدار یا عضو در شرکتای تعاونی در هر صورت نباید از هفت نفر کمتر باشه که موقع ثبت شرکت، اونا باید کمه کم ۵۱ درصد از کل سرمایه شرکت رو تقبل کرده باشن. در شرکت ­های تعاونی سه بخش هیئت مدیره، مجامع و بازرسان فعالیت می­ کنن. هیئت مدیره که منتخب اعضای شرکت هستن صرف نظر از تعداد سهام شون، یک رأی دارن.

تهیه شده در: chetor.com


۱

دسته‌ها: آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید